‘Mooier dan de Ketrien ooit is geweest’

 In Algemeen

Een prachtig hof, een groene oase middenin in de stad, met als centraal punt de prachtig gerestaureerde kapel. Een buurtbewoner reageert enthousiast op de plannen voor de herontwikkeling van het St. Catharinacomplex zoals tanteLouise die donderdagavond in wijkcentrum de Korenaere presenteerde: ‘Onze eigen Ketrien wordt mooier dan ze ooit is geweest’, zegt hij, terwijl hij foto’s maakt van de getoonde tekeningen. Het ontwerp is nog niet definitief. ‘Maar dit is beter dan wat het was. Op alle fronten.’

TanteLouise maakt serieus werk van de herontwikkeling van het St. Catharinacomplex. Er ligt inmiddels een plan voor de bouw van een nieuw zorgcentrum dat plaats biedt aan 189 cliënten. Daarnaast voorziet het plan in de bouw van 43 koopappartementen en een ondergrondse parkeergarage. Opvallend is dat zowel aan de kant van de Vismarkt maar ook in de Minderbroederstraat een imposante poort komt die passanten niet alleen een prachtig doorkijkje gunnen maar de Catharina hof ook ontsluiten. “Het terrein wordt vrij toegankelijk voor wandelaars en binnenstadbezoekers. Die kunnen genieten van de intieme sfeer en de prachtige kapel, waarin onder meer het restaurant wordt ondergebracht. Het hof wordt een rustpunt in de drukke binnenstad, een verrassende plek om te ontmoeten, te spelen of te genieten van een hapje of een drankje”, zegt architect Laura Geerlings.

De presentatie van de nieuwbouwplannen wordt door de omwonenden beloond met applaus, al zijn er natuurlijk ook vragen. Over de verkeersafwikkeling in de Minderbroederstraat bijvoorbeeld, de breedte van een enkele stoep, de hoogte van het bouwblokt of de ingang van de parkeergarage. Hele praktische overwegingen vaak, vragen waar in het ontwerpproces ook daadwerkelijk aandacht voor wordt gevraagd. ‘We gaan er ook mee aan de slag’, verzekert raad van bestuur Conny Helder. Al vroeg in het proces zocht ze al contact met belangenverenigingen als de Stichting Stadsherstel, de Stichting Bezichtiging Monumenten en de Vereniging Binnenstad. Uiteraard is er ook intensief contact met de gemeente Bergen op Zoom. ‘Het liefst willen we dat iedereen zich kan vinden in de plannen. Alle suggesties en bemerkingen nemen we mee en waar mogelijk passen we het plan ook aan. Nu kan dat nog.’

Melancholie
De herontwikkeling van het Catharinacomplex is voor veel Bergenaren een verrassende wending. Toen het sterk verouderde zorgcentrum St. Catharina enkele jaren geleden zijn deuren sloot, heette dat nog ‘definitief en onherroepelijk’. Het gebouw, waar hele generaties Bergenaren hun oude dag genoten, voldeed niet langer aan de eisen van deze tijd. Een lange stroom aan verbouwingen maakten van het complex een doolhof en nog brandgevaarlijk ook.

Met de sluiting van Huize St. Catharina kwam een einde aan 175 jaar zorg aan zieken en ouderen op een van de markantste plekken in de binnenstad van Bergen op Zoom: de Vismarkt. Lange tijd was ’t Ketrientje het enige ‘bejaardenhuis’ in de stad. Een icoon, een instituut met een lange geschiedenis waarin een cruciale rol is weggelegd voor de zusters Franciscanessen. Zij tilden de zorg aan zieken, ouderen en hulpbehoevenden naar een hoger plan in het oude gasthuis aan de Geweldigerstraat. Als even verderop in de stad, aan de Van Dedemstraat een nieuw ziekenhuis wordt gebouwd – het Algemeen Burger Gasthuis – richt het Catharinagesticht zich vooral op de zorg aan ouderen.

‘Eigenlijk liggen daar de wortels van wat nu tanteLouise is’, merkt raad van bestuur Conny Helder op. Het is een haast melancholische gedachte. “De nieuwbouw van zo’n groot complex vraagt een hele zakelijke benadering, maar ik ben toch ook wel gevoelig voor dit soort sentimenten. Ik vind het een mooie gedachte. Op deze plaats wordt al zo lang zorg verleend, dan is het mooi dat we hier terugkeren. Er is nog niets definitief, maar ik heb goede hoop.”

Fikse uitdaging
Die eventuele terugkeer op ‘gewijde grond’ is nog altijd mogelijk nadat twee eerdere initiatieven voor een herontwikkeling van het 10.000 vierkante meter omvattende complex (van woningcorporatie Stadlander en Bouwgroep De Nijs-Soffers) vroegtijdig sneuvelden. Als gevolg van de verdergaande vergrijzing en gewijzigd overheidsbeleid neemt de vraag naar complexe zorg enorm toe. Om daaraan te kunnen voldoen en om lange wachtlijsten te voorkomen ontkomt tanteLouise niet aan een capaciteitsuitbreiding. Niet alleen in Bergen op Zoom maar in het totale werkgebied.

Ook de reeds eerder aangekondigde nieuwbouw op het terrein van Het Nieuwe ABG is onderdeel van die totale huisvestingsoperatie. Helder verklaart de directe link met de mogelijke nieuwbouw op het Catharinacomplex. “Voor de tijdelijke huisvesting aan de Van Dedemstraat heeft tanteLouise een vergunning tot eind 2021. We kunnen daar echter pas bouwen als bewoners en medewerkers elders kunnen worden gehuisvest. ’t Ketrientje zou daarvoor, als dat zijn beslag krijgt, een reële optie zijn. Dat wordt ongetwijfeld nog een fikse uitdaging, maar ik heb, zeker na die fijne reacties bij de presentatie, goede hoop dat het ons lukt.”